Reduta Wolska


Historia Reduty

Reduta dzisiaj
Konferencja z okazji 175 rocznicy  Powstania Listopadowego
Rewitalizacja 
Reduty

Z kart historii

Jedną z inicjatyw od wielu lat podejmowaną przez nasze Towarzystwo jest odrestaurowanie Reduty 56 u zbiegu ulic Wolskiej i Redutowej. Obiekt ten na trwałe wpisał się w krajobraz Woli i Warszawy jako symbol walki z najeźdzcami. Wobec unikatowego znaczenia wolskiego szańca i jego postępującej destrukcji konieczne są jak najszybsze działania mające na celu jego rewitalizację. Organizowane w ciągu minionych lat z inicjatywy TPW spotkania z przedstawicielami władz samorządowych i służb konserwatorskich, wizje lokalne oraz ekspertyzy dają podstawy do sformułowania następujących postulatów:
- konieczne jest przywrócenie Reducie należnej rangi, wydobycie jej wartości kulturowych, historycznych i symbolicznych oraz przywrócenie jej do świadomości społecznej
- celem nadrzędnym powinna być ochrona, uczytelnienie i wyeksponowanie zabytku
- konieczne jest uzupełnienie ubytków w wale, z uczytelnieniem jego narysu i profilu oraz zachowaniem stanowisk strzeleckich z 1939 roku
- niezbędne jest uporządkowanie i stała pielęgnacja zieleni - usuwanie zasłaniajacych umocnienia krzewów i drzew (samosiewy) oraz nasadzenie trawy, która jest naturalną formą zieleni na fortyfikacjach, gwarantującą ukazanie walorów dzieła obronnego i utrzymanie ziemnych profili.


Obraz Wojciecha Kossaka "Sowiński na szańcach Woli" 

Reduta Wolska, wraz z kościołem św. Wawrzyńca, który w razie potrzeby pełnił też funkcje budowli obronnej, to najważnieszy militarny, a w opinii wielu znawców tematu, w ogóle najważniejszy zabytek warszawskiej Woli. Według Stefana Fuglewicza ("Fortyfikacje i obiekty wojskowe na terenie Dzielnicy Wola" - Zeszyty Wolskie nr 6, Warszawa 2004) przemawiają za tym następujące powody:


-   Kościół św. Wawrzyńca jest jedną z najstarszych budowli na terenie dzielnicy i najstarszą na terenie historycznej Woli.
-   Kościół i szaniec są jedynymi zachowanymi budowlami związanymi z dawną wsią Wolą.
-   Lokalizacja kościoła i przebieg ulicy Wolskiej są elementami pierwotnej, XIV-wiecznej topografii Woli.
-   W układzie szańca, terenu przykościelnego i cmentarza przetrwały elementy topografii XVIII-wiecznej Woli.
-  Reduta Wolska jest unikalnym zabytkiem sztuki fortyfikacyjnej ze względu na swoją wyjątkową formę, jako jedyne zachowane dzieło obronne z powstania listopadowego i w ogóle jedyny element nowożytnych fortyfikacji Warszawy sprzed połowy XIX wieku.
-   Cennym zabytkiem jest również położony wewnątrz szańca Cmentarz Prawosławny i cerkiew.
-   Reduta Wolska jest obiektem mocno wpisanym w historię walk o Warszawę i w dzieje Polski.
-  Począwszy od obrony w 1831 roku Reduta Wolska jest obiektem o wielkim znaczeniu symbolicznym, tak dla Polaków jak i dla Rosjan: kościół św. Wawrzyńca otrzymał charakter mauzoleum  - najpierw rosyjskiego, potem polskiego.
-  Już od 1831 roku Reduta traktowana jest jako zabytek - została nie tylko zachowana, ale poddawana była zabiegom konserwatorskim.

Dopiero w ciągu kilkudziesięciu ostatnich lat Reduta Wolska popadła w zaniedbanie - dopuszczono do dewastacji wału północnego i chaotycznego zagospodarowania zachodniego przedpola, zaniechano konserwacji wałów i porządkowania zieleni, wreszcie zaakceptowano rozszerzenie Cmentarza Karaimskiego na obszar zabytkowych obwałowań z 2 poł. XIX wieku i lokalizację kaplicy Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych Dni Ostatnich (mormonów) kolidującą z aleją na osi Cmentarz Powstańców Warszawy - Reduta Wolska.
Trzeba podkreślić, że Reduta Wolska jest częścią większego obszaru grupującego obiekty o wielkim znaczeniu historycznym i symbolicznym nie tylko dla Woli, ale także miasta i kraju, i wymagającego wyjątkowego traktowania. 

Więcej na temat Reduty Wolskiej:
Historia Reduty
Reduta dzisiaj
Konferencja z okazji 175 rocznicy  Powstania Listopadowego

strona główna